Gure arbasoek gaur egungo Euskal Herrian utzitako aztarnak aztertzen dituzten arkeologoek harritu egiten gaituzte behin eta berriz beren aurkikuntzekin.

Behin baino gehiagotan aipatu ditugu aurkikuntza horietako batzuk:

  • Duela 25.000 urte inguru, gaur egun Donostia den gune horretan bizi ziren gizakiek, harremanak eta harreman komertzialak zituzten ehunka kilometrora bizi ziren beste erkidego batzuekin.
  • Mendebaldeko Europako mapa zaharrena, ezaguna, Nafarroako kobazulo batean aurkitu da.
  • Bizkaiko Atxurra kobazuloan aurkitutako labar-artearen aparteko bilduma, 15.000 urteko antzinatasunarekin.
  • Gipuzkoako Irakaitz haitzuloan aurkitutako harrizko zintzilikarioa, 25.000 urteko antzinatasuna kalkulatzen zaiona.
  • Ezkuztako (Gipuzkoa) haitzuloan ageri diren hiru hagaxka magdalenak edo «isturitzar hagatxoak» (Isturizko kobazuloan). 14.000 urte inguru omen dute.

Historia luzea du Europako eskualde honek. Babesleku franko-kantauriarra da, eta Frantziako hego-mendebaldetik Kantauriko itsasertzeko ekialderaino hedatzen den eremua hartzen du. Azken glaziazioan Europako iparraldetik iritsi ziren giza taldeen kokaleku nagusitzat hartzen da zona hori, muturreko baldintza klimatikoetatik ihesi. Hortik atera ziren hotz handiko garai horren amaieran, Europa kolonizatu zuten biztanle batzuk.

Isturizko mamut-ehiztariak

Oraingoan gaira itzuli gara, Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) ikertzaileek Isturizko haitzuloan egiten den nazioarteko ikerketa baten parte hartzen dutelako. Haitzuloa kultura zabaltzeko gune gisa aurkezten da, eta lehen aipatu ditugun hezurrezko hagaxka apainduei izena ematen die, edo munduan ezagutzen diren flauta zaharrenetako batzuk aurkitu dira, 25.000 urte inguru dituztenak.

Flauta de hueso de la cultura de Isturitz
Isturizko kulturako flauta hezurra

Han aurkitu zen 1988an mamut baten eskuineko eskapula. Duela 29.000 urte inguru ehizatu zuten, gero, kobaren barruan kontsumitzeko. Harritu egin zuen horrek, mamut baten tamainako animaliei aurre egitea saihestu ohi zutela uste baitzuten.

Beraz, salbuespena izan zitekeen, ohiz kanpoko zerbait. Baina UPV/EHUko ikertzaile-taldeak ebidentzia berriak aurkeztu ditu amaitu berri den hiru asteko ikerketa-kanpainaren amaieran.

Bi metro koadroko lan eremu batean hiru mila aztarna arkeologiko berreskuratu dituzte, fauna eta litikaren artean. Eta berreskuratutako hondakin horien artean, mamutaren eskapula hura ez zegoela bakarrik deskubritu dute, ez zela salbuespena. Beste animalia batzuen hondakinak ere bazeuden, elur-oreinen, zaldien eta bisonteen hondakinak, Goi Paleolitoko harrapakin arruntenak zirenak, baina mamutaren beste hondakin batzuk ere bazeuden.

Horrek, ohiz kanpoko zerbait zirudiena desagertu egin dela esan nahi du, eta gaur egun Nafarroa Beherean bizi ziren gizakiek, ahal zutenean mamuta beren dietan sartzen zuten.

 

France Bleu – 2021/4/17 – Frantzia

Des fouilles archéologiques révèlent que des hommes chassaient le mammouth à Isturitz

Une découverte exceptionnelle dans la grotte d’Isturitz à Saint-Martin-d’Arberoue. Dans cette cavité se trouve une épaule de mammouth découverte en 1998. Une équipe archéologues de l’Université du Pays Basque (UPV/EHU) vient d’apporter des éléments nouveaux au terme d’une campagne de recherche de trois semaines.

(Jarraitu) (Itzulpen automatikoa)

Campusa – 2021/4/14 – Euskadi

Indusketa berri bat Isturizko haitzuloan, Euskal Herrian parerik ez duen aztarnategi arkeologikoan

UPV/EHUko talde batek Isturizko aztarnategiaren indusketan hartu du parte, Isturitze eta Otsozelaiko haitzuloekin lankidetzan egindako eta Akitania Berriko Arkeologiako Eskualde Zerbitzuak finantzatutako nazioarteko proiektu batean. Indusketa hasi zutenetik, hiru mila aztarna arkeologiko berreskuratu dituzte (fauna-aztarnak eta aztarna litikoak). Testuinguru arkeologiko paregabe horri esker, Isturitzen milaka urtean bizi izan ziren gizakien bizimodua nolakoa izan zen jakin ahal izango dute.

(Jarraitu) (Itzulpen automatikoa)