Gaur Selma Huxley hil da. Historialaria, ikertzailea eta gure nazioak hainbeste zor dion Euskaldunen Laguna. Bere martxarekin, ezin izango diogu egindako lana eta gure historiarekiko izandako konpromisoa berriro eskertu. Ez herrialdeak, ez guk.

Londresen jaio zen 1927an, eta Kanadako anglo-kanadar hori gure herrialdearen historiaren parte da jada, gune nagusi batean. XVI. eta XVII. mendeetan munduko alde hartako euskal baleen eta arrantzaleen ehiztariei buruzko bere lanak, gure herriaren historiarako balio kalkulaezina izan du eta izango du. Berarekin, bere ikerketekin, Europako eta Amerikako historian izan genuen posizioa aldatu egin zen, garrantzi handiko posizioan jarriz.

Baina, beharbada guztiaren gainetik, euskaldunek beren historiaren zati berezi bat berreskuratu eta ezagut zezaten lagundu zuen. Gure marinelek, Ipar Atlantikoaren bestaldeko urteroko bidaietan lortu zuten balea-olioarekin Europa argitzen lagundu zuten.

Bere ikerketei esker ulertu ahal izan dugu itsas abentura horrek berebiziko garrantzia duela gure herrialdearen historiarako. Horrek, mendeetan zehar Ipar Atlantikoa «euskaldunen itsasoa» izan zela esatearen zergatia lagundu dezake, nahiz eta gaur egun gure herrialdean euskaldunok ez garen jabetzen.

Berak euskaldunez hitz egin zuen. Euskal protagonistadun euskal epopeia bat aztertu eta deskribatu zuen. Euskal Kontinentaleko Kostaldeko eta baita Euskal Penintsularreko portuetatik abiatu ziren euskaldunen abentura kontatu zuen. Bai Euskal Kostalde kontinentalean, bai Penintsulako Euskal Kostaldean. Berak ulertu eta kontatu zuen euskaldunen abentura izan zen.

Gure bloga ez litzateke berdina izango Selma Huxley gabe.

  • Bere lanari esker, Interneteko txoko hau, baleak ehizatu eta Ternuako eta Labradorreko uretan bakailaoa arrantzatzera joan zirenen euskal marinelen epopeiaz beterik dago.
  • Horri esker, Red Bayri buruzko erreferentziez beteta dago Labradorreko Euskal Baleen Estazioa egon zen Kanadako biztanleria. UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
  • Bere ikerketei esker, gaur egun San Juan ontzi-hondarra UNESCOren Urpeko Kultur Ondarea programaren irudia da. Nao horretatik, Albaola erreprodukzio bat eraikitzen ari da Pasaian, nazioarteko benetako interesgunea.
  • Berari esker, hemen idazten dugunok gure herrialdearen historiaz gehiago dakigu.

Euskaldunok asko zor diogu Selma Huxleyri. Aintzatespen garrantzitsuak jaso ditu eta ziur bere heriotzarekin askoz gehiago jasoko dituela. Baina garrantzitsuena, bere lan-urteak eta gure herriarekiko maitasuna benetan konpentsatuko dituena, zera da: historia hau, gure historiaren zati hau, guk ezagutzen eta onartzen dugula bere balio osoan. Hori dela eta, gure artean bizi dira beti bera eta gure historiaren zati honetako protagonistak. Hari eta Ipar Atlantikoa zeharkatzeko abiatu ziren euskaldunei ere zor diegu, .

Agur eta Ohore

Testuan jasotako erreferentziez gain, artikulu eta bideo batzuk ere biltzen ditugu, ikerlari gisa duen profila eta gure herrialdean egin duen ekarpena erakusten dizkigutenak.

 


Mujeres con Ciencia – 2018/3/13 –  Euskadi

El caso de Selma Huxley

Fue Julián de Zulueta y Cebrián un médico español, nacido en Madrid en 1918, que durante la mayor parte de su vida profesional luchó contra la malaria desde instituciones internacionales. Era sobrino de Antonio de Zulueta, zoólogo y autor de la mejor traducción al español de El origen de las especies, de Charles Darwin, publicada en 1921. Entró en la Organización Mundial de la Salud en 1952 y, hasta su retirada en 1977, fue responsable de las campañas contra la malaria. Recorrió muchos países y era conocido como Señor de los Mosquitos.

(Jarraitu) (Itzulpen automatikoa)

The  Conversation – 2019/11/5 – 

Selma Huxley, la historiadora que descubrió cómo los balleneros vascos llegaron hasta Canadá

Si pensamos en balleneros es fácil que nos venga a la cabeza el Pequod de la famosa novela Moby Dick de Herman Melville, ese barco que surcaba el océano en una obsesiva caza a una ballena blanca. Selma Huxley nunca ha perseguido ballenas, pero sí ha rastreado durante años la historia de otros barcos balleneros, los procedentes de puertos vascos que, desde el siglo XVI, pescaban en las lejanas costas de Terranova.

(Jarraitu) (Itzulpen automatikoa)

Selma Huxley ikertzaileak Lagun Onari saria jasotzen du (2014)