Gaur, El Nacional egunkari digital katalanak Marc Ponsen artikulu bat argitaratu du bere Historia atalean. Artikulu horretan, Aragoiko eta Kataluniako Pirinioetan euskaldunaren arrastoari buruzko ibilbidea egiten da.

«Berandu» samar hasten da bidaia, artikuluaren arabera, duela 20.000 urte hasi zen Kaukasoko mendietatik mendebaldera zihoan migrazio batekin lotzen baititu protoeuskaldunak. Egia esan, zaila da horiek izatea iritsi ziren lehen protoeuskaldunak, glaziazio betean. Are gehiago, aspalditik Euskal Herriko kantauriar babeslekuan egotearen adierazgarri ugari daudenea, eta glaziarrak kentzean kontinentea «kolonizatzen» joan zirelako.

Baina hor teorien munduan mugitzen ari gara, eta ia dena jasaten dute. Baita «euskalduntze berantiarraren» «ideia», honen arabera, euskara gure herrialdeko mendebaldeko muturrean hasi zen hitz egiten, erromatarren atzeratze-egite garaian, hau da, Erdi Aroan.

Batzuk horretaz konbentzitzen saiatzen dira, baita euskal telebista publikoan dokumentalak emanez ere; Kataluniatik berriz, Pirinioeta zehar euskal hizkuntzak eta kulturak duten presentzia eta eragin handia gogorarazten digute. Presentzia hori duela gutxi arte luzatu zen, eta orain art aztarna utzi du herrialde hartako historian, hizkuntzan eta kulturan.

Eskerrak eman beharko dizkiegu lagun katalanei Euskal Herriaren historiaren zati hau gogora ekartzeagatik.

 

El Nacional – 2020/8/9 – Katalunia

La raíz vasca de Catalunya

Roma, siglo I. Los escritores, geógrafos y viajeros romanos Estrabón y Plinio documentan el primer mapa político y cultural de la península Ibérica. Y describen la existencia de un pueblo establecido en las dos vertientes del Pirineo (entre las actuales Cerdanya —en el este— y Baztan —en el oeste—), que no formaba parte ni del mundo celta, ni del mundo ibérico: los vascos.

(Jarraitu) (Itzulpen automatikoa)

Goiburuko irudia: Pirinioetako mendikateko mapa zaharrena (1482) / Iturria: Cartoteca de Catalunya