Gure iritzia eta gure azterketa da hau. Lan zientifikoa marratik beherantz doa…

Blog honen egileek beti izan dugu susmoa euskaldunek paper garrantzitsua jokatu dutela beren mugetatik kanpo. Hori bai, paper hori gure zabalerarekin eta gure biztanleriak beti izan duen pisu txikiarekin bat zetorrela uste genuen, Europan dagoenarekin alderatuta.

Ezin da esan blog hau, gai honetan sakontzeko helburu zehatzarekin hasi genuela, baina egia da, urteen arabera, errealitate horren ebidentziak gure aurrean aurkeztu direla. Gertatutakoaren aurrean, euskaldunek izan dutenaren eta egin dutenaren pertzepzio hori oso txikia zela ulertu dugu.

Hori bai, esan dugun bezala, gure arbasoen indar eraldatzaile hori oharkabean pasatzen zitzaigun, ez zelako agertzen, eta ez delako aurkezten, bere etiketarekin, euskaldunena. XV. mendetik XX. mendera arte, aurkikuntzen eta planeta osorako errealitate bakarra sortzearen garaian, euskal herritar talde txiki horren papera liluragarria izan da, besterik gabe, baina etiketa zabalagoetan diluitu da: espainiarrean edo frantsesean.

Hori normala dela uste dutenentzat, beno, beste adibide batzuk jartzearren, Extremadurari eta Extremadurakoei Amerikako lehen kolonizazioan ematen zaien protagonismoa gogoratzea da, eta mendeetan zehar Aragoiko Koroak Mediterraneoan izan zuen zeregin garrantzitsua ia ahanzturan dagoen bezala.

Horri gehitu behar zaio, euskaldunek Amerikako Kolonietan edo Ekialde Urrunean duten zereginean izaera nagusia administrazioarekin edo merkataritzarekin zerikusia duten alderdiak direla. Hori guztia, ohiko ikuspegirako «glamour gutxi» dutenak: lurren eta erresumen konkista nabarmentzea.

Horregatik, eskertzekoak dira gaur aurkezten dugun bezalako lan zientifikoak eta urteetan zehar jaso ditugun beste batzuk (modu zehatzean etiketatzen ari gara, eta oraindik amaitu ez ditugun arren, zerrenda interesgarria eskain dezakegu). Historialari «inperialentzat» oso erakargarria ez den historia «lokal»aren zati diren lanak dira. Baina istorio handi eta txiki horietaz hitz egitea kontinente hori moldatu duen horretaz hitz egitea da.

Istorio hauek, gizarteak eraikitzeko ahalegina erakusten digute, eta ez inperioak konkistatzeko ahalegina. Beste era batera esanda, euskal nobleen istorioak dira. Gainerako Erreinu Espainiarretako asko ez bezala, ohituta zeuden beren eskuekin lan egitera, merkaturatzera eta eraikitzera.

Historia aztertzeko ildo horretan, Euskal Unibertsitate Sistemako, Euskal Herriko, Europako eta Amerikako Ikerketa Talde Bateratua nabarmentzen da:

Historia aztertzeko ildo honetan, Euskal Unibertsitate Sistemaren Ikerketa Talde Bateratua, Euskal Autonomia Erkidegoa, Europa eta Amerika: Lotura eta Harreman Atlantikoak nabarmentzen dira, beti harritzen gaituzte beren ikerketekin, eta hemen partekatzen dugun lana sinatzen duten bi ikertzaileek osatzen dute talde hori. Historiari lotutako zatiak eskaintzen dizkigute, eta askoz gehiago interesatzen zaizkigu.

Ikerketa-lan hau ALDIZKARI AMERIKANISTAN argitaratu da


 

Ez bakarrik arraina eta irina urrearen truke. Euskaldunak Estatu Batuekin merkataritzan XVIII. mendean

Alberto Angulo Morales
Historia Modernoko irakasle titularra
Erdi Aroko Historia, Historia Modernoa eta Amerikako Departamentukoa
Euskal Herriko Unibertsitatea

Álvaro Aragón Ruano
Irakasle agregatua.

Erdi Aroko Historia, Historia Modernoa eta Amerikako Departamentukoa
Universidad del País Vasco

Lan hau elkarlaneko saiakuntza gisa hasi zen, Euskal Autonomia Erkidegoaren eta Ameriketako Estatu Batuen artean harreman komertzial eta diplomatikoen inguruan gutxi landutako gaietan sakontzeko asmoz.

Artxiboko informazioak arakatuz, XVII. mende sakonean zehazten ziren irudi laburrez osatutako ibilbide historiko bati ekin diogu. Horietatik hasi eta XIX. mendearen lehen hamarkadak arte, trukatutako ibilbide eta produktuak aztertuko dira, besteak beste, tabakoa eta bakailaoa. Aztertutako aldiaren amaieran, harreman diplomatiko eta komertzialen hastapenei lotutako beste elementu batzuk ere sartu nahi izan ditugu, protagonisten azterketa bereziki azpimarratuz: erabilitako estrategiak, lotura pertsonalak eta epistolarrak.

Beste lerro bat da Aro Modernoko mendeetan zehar euskal herritar askoren migrazio-prozesu profesionalak osatuko lituzketena, eta epe luze batean merkataritza- eta ontzi-sektore garrantzitsuenetan integratzea.

PDFa ere kontsulta daiteke hemen

Vascos en el comercio con los Estados Unidos durante el siglo XVIII

Azaleko irudia: Tropa britainiarren lehorreratzea Bostonen (1768), Paul Reveren grabatua. Jabari publikoa