Siena College Loudonville-n (NY) dagoen unibertsitatea da. New York hiriaren eta Kanadarekiko mugaren erdi-bidean dagoen herria. 1937an Aita Frantziskotarrek sortu zuten eta ikasturte bakoitzean 3.000 ikasle baino gehiagori prestakuntza eskaintzen die.

Gaur horri buruz hitz egingo dugu, bere webguneko albisteen atalean jakinarazten baitigu Espainiako Programaren arduradunek, gure sukaldaritza ezagutzeko bidaia birtuala antolatu dutela penintsulako Euskal Herrira. Berez, Programa honetako ikasle-talde batek maiatzean gure herrialdea bisitatzea aurreikusten zuten, hain zuzen, haiek «Euskal Herriko eskualde espainiarra» deitzen dioten zatia, gure gastronomia eta, horren bidez, gure kultura ezagutzeko.

Irribarre egin besterik ez dago Frantziako Programako ikasleek beren kultura eta gastronomia ezagutzeko «Euskal Herriko eskualde frantsesa» bisita dezaketela pentsatzean…, eta batzuek eta besteek kultura bera eta gastronomia bera izango zutela aurrean: euskalduna. Ez dela ez espainiarraren ez frantsesaren eranskina. Besteak beste, ez Frantziako Erresuman, ez Frantziako Errepublikan ez dagoelako «gastronomia» edo «kultura» bakar eta komuna.

Eta, beti esaten dugun bezala, horren errua gure herrialdea bi estaturen artean zatituta egotea da. Hori dela eta, oso zaila da kanpotik ez garela desberdinak ulertzea, baizik eta herrialde beraren eta errealitate kultural beraren bi alde garela. Hizkuntzen erabileran dagoen aldeak ere ez dakar funtsezko desberdintasunik. Lau hizkuntza ofizial ditu Helvetica Konfederazioak, eta inori ez zaio bururatzen esatea ez dela herrialde bat.

Baina informazioaren edukira itzuliz. Argi dago ezen, nahiz eta Covid-19ren erruz ezin izan diguten bisita egin, ikastaroko arduradunek formulak aurkitu dituztela gure sukaldaritzaren errealitatera hurbiltzeko eta, gure kultura herrialde gisa ezagutzeko.

Eremu gastronomikoan ziur gaude arrakasta handia izan duela. Blank Palate blogaren errezetak erabili dituzte erreferentzia gisa. Blog hori gure blogeko «aspaldiko ezagun» batek egin du: gure Marti Buckley ospetsuak.

Asko eskertzen dugu unibertsitate honek gure herrialdea aukeratzea ikasleak bidaia kulturaletara ekartzeko. Eta bidaia horiek laster berreskuratzea espero dugu. Era berean, Arantzazuko Ama Birjinaren Santutegia bisitatzea espero dugu. Gure herrian lehen mailako erlijio- eta kultura-zentroa da, eta XV. mendetik aurrera frantziskotarren ordena du aurrean.

Gainera, aldatzeko zaharregiak garenez, ezin diegu gomendio bat egiteari utzi Espainiako Programako eta, hala badagokio, Frantseseko Programako irakasle eta ikasleei: ez daitezela hurbildu euskal kulturara «goragoko» zerbaiten eranskin gisa. Ez du horrelakorik.

Beste hurbilketa bat egiteko, hona hemen testu batzuk, ingelesez:

Bi liburuak dira

Mark Kurlansky: The Basque History of the World 

Cameron Watson: Modern Basque History: Eighteenth Century to the Present (Center for Basque Studies University of Nevada, Reno)

Eta hirugarren bat, bere garrantzi eta interesagatik arreta berezia merezi duena: John Adams AEBen nortasun esanguratsu baten lana, Quincy Adams semearekin batera XVIII. mendean Euskal Herrira etorri zena. Bidaia hartatik, eta bertan John Adamsek izandako esperientzietatik, egunkari bat eta «Bizkaiko Foru Errepublika Demokratikoari» buruzko «gutun» bat geratu ziren Defense of the Constituions of the United States liburuan.

Eta amaitzeko. Loudonville-tik oso gertu, XV. mendeko euskal aizkora bat aurkitu da. Balio historiko handiko aurkikuntza izateaz gain, euskal baleazale eta arrantzaleen epopeia berezia aurkezteko eta Ternuako eta Labradorreko kostaldeetan sartzeko balio du.

Gure gastronomiaz gozatzea eta laster bisitatu ahal izatea espero dugu Pozik hartuko ditugu gure herrialdean.

Siena Collegue – 2020/5/15 – AEB

CULTURE THROUGH CUISINE (FROM HOME)

When their course trip to Spain was cancelled, the students took to…their kitchens? Marcela Garcés, Ph.D., associate professor of Spanish, taught “Culture Through Cuisine: Exploring the Basque Region in Northern Spain” this semester. She and her 10 students were set to head to Basque Country on May 18, to immerse themselves for several days in the land, language and food they had been studying.

(Jarraitu) (Itzulpen automatikoa)