Itzultzailea: Leire Madariaga

Aurton, abuztua amaitzen denerako, 1866eko abuztuak 30ean gertatu zenaren konstantzia utzi nahiko genuke, munduko euskal komunitateek jarraitzeko eta irauteko adierazle argia da.

Blog honetan hainbat alditan aipatu izan dugun Limako Arantzazu Gure Ama Hermandadeak bizitako gertakizunari buruz ari gara. Urtea 1865 da, urte hortan Hermandadeak egundoko kolpea jasan zuen eta halabeharrezko desagerpenera zeramala zirudien.

Peruko Gobernuak Hermandadearen onurak desjabetu eta desamortizatzen dituen dekretua igortzen duen urtea da. 1612an sortutako Amerikako euskal entitate zaharrenari zuzendu dizkiegun artikulu batzuk irakurri dituztenek, Lima bisitatu eta bertan bizi ziren euskaldunen behar material eta ispiritualak zaintzeko sortu zela gogoratuko dute. Irismen handia izatera heldu zen giza atentzio sare zabala izatera eta garai hartako giza atentzioaren oinarrizko erreferentzian bihurtzera heldu zen ekintza.

Dekretu hark, sortze garaitik zuzenbide ikuspegitik, giza eta eliza autoritateen erlaziotik bizitza automonoa izandako Hermandadea akabatu zuen. Antza denez, geratzen zen aukera bakarra, eleiza autoritateen kontrolpean eta gai erlijiosoei bakarrik zuzendutako kofradia batetan bihurtzea zen. Hau da, propietateak, baliabideak eta Hermandadearen funtzioak galtzeaz gain, «euskal nazioaren kideek» 1612an Liman Hermandade hau sortzean oinarritutako ispiritua galtzea. Hermandadearen sortze-helburuak, hauek aurrera eramateko medioak, eta beharrezko erabakiak hartzeko independentzia galtzea esan nahi zuen. Beste alde batetik, beti kide guztien adostasunean hartu izan diren eta hartzen diren erabakiak.

Baina 1866eko abuztuak 30ean, Hermandadea sortzen zuten hogeita lau familiak bildu ziren eta hauek, nahiz eta era «ofizialean» onartua ez izan, euskal komunitate hau bizirik mantentzea erabaki zuten. Aurrera jarraitzea eta 250 urteetan zehar berdintasunaren komunitatea eta konpromesuaren ispiritua mantentzea erabaki zuten.

1855 urtetik, hau sortu zenetik biltzen ziren Limako Klub Nazionala bere egoitzan bihurtu zuten, eta bertatik, negozioek eta bizitzak eraman izan dien leku guztietatik bezala, Hermandadea bizirik mantendu zuten eta gaur egun arte jarraitu izan dute giza eta kultura ekintzak antolatzen eta egiten.

Momentu hartatik, urtero, erabaki historiko hura eta haien aurretik, lau mende baino gehiagotan euskal komunitate horren parte izan ziren guztiak omentzeko eta gogoratzeko helburuarekin, abuztuak 30ean batzartzen dira.

Erabaki hura eta hurrengo belaunaldi ezberdinen konpromesuari esker, euskal instituzio hura bizirik jarraitu ahal izan zuen eta hare gehiago, gaur, Euzko Etxe berri baten sorrera bultzatu ahal izan du, zein ziurrenik, Amerika osoan zehar izango dituen egoitza guztien lehena izango da, orain dela 134 urte, abuztuak 30 batean Hermandadea akabatuko zirudien dekretuari aurre egin eta hogeita lau famili horien kideen etorkizuna eta bizitzekin jarraituz.


Recipiente para los Santos Óleos. Hermandad de Nuestra Señora de Aranzatzu de Lima Siglo XVII. Una de las pocas propiedades que no fueron expropiadas
Olio Santuaren Ontzia. Limako Arantzazu Gure Amaren Hermandadea XVII Mendea. Desjabetu ez ziren gauzetariko bat.

 


Laguntzaile:

logo oiga grande solo