Ez genekien nork egin zuen bideoa. Orain badakigu, egileak, Lezamako Zugastiene Baserrikoak dira. Gurekin harremanetan jarri dira eta kalitatezko bideoa helarazi digute. Bideo originala, pistan jarri gaituena, gure telefonoak bideoz eta «memez» betetzen dituzten WhatsAppen kate horietako batetik iritsi zaigu.

Egia esan, bidaltzen dizkiguten gauza horiek, ia denek bezala, horrela ikusten ditugu, «pasadan», atentzioa jarri gabe. Baina 40 segundo eskaseko bideo txiki honek atentzioa deitu zigun, eta ikustean, Aberri Eguna esan nahi duenaren laburpen onena iruditu zaigu. 2020ko Aberri Egunari blogetik zuzendu diogun seriea ixteko sarrera honen oinarria izateko adina.

Guretzat, Aita Barandiaranek esaldi famatua oparitzen zigunean adierazi nahi zuenaren antzezpen eszeniko bikaina da:

«Izan zirelako, gara; garelako, izango dira»

Orain heldu garenok, herentzia aberatsa eta ederra jaso dugu gure aurrekoengandik. Askatasunaren eta Euskal Herriaren Kausaren aldeko borrokalarien belaunaldi batzuek eman digute, eta Aberriak zerrendaren gorenera eraman ditzake, XX. mendearen amaieran gure Nazioa herrialde gisa bizitzea egokitu zaigun unerik gogorrenetako batean esnatu zuten abertzaleekin batera.

Gure herentzia, gure herentzia aberatsa, XX. mendearen hasieratik «Askatasun maitatuaren alde dena eman zuten» emakume eta gizonen lan eta sakrifiziotik dator, Lauaxeta martiriak Mendigoxaliarena poeman dioen moduan.

Bada, bideo horrek laburbiltzen du «oraingoei» dagokigun lana. Baserriaren aurrean gertatzen da eszena, gure lurrarekiko loturaren eta gure zaharrengandik jasotako herentziaren sinbolorik onena. Aurrean, guk, «orainaren» belaunaldiak, eskutik eramaten du «etorkizunaren belaunaldia», Aberriaren ezagutzaren bidetik, eta haren babespean kokatzen du.

Gure nagusiak, beren idearioa transmititzeko sinbolismo horiek abestietan, antzerki-lanetan, zarzueletan eta operetan erabili zituztenak, zoriontsu sentituko lirateke ikusteaz.

«Katea ez da apurtzen!»

Gora Euzkadi Azkatuta!


Oharra. Bai, badakigu, Euskaltzaindiak «Askatuta» honela idazten dela, «s»rekin hasierako «a»ren ondoren esaten digu, eta ez «z»rekin. Orduan, zergatik tematzen gara «z»rekin idazten? Izan ere, Lauaxeta idazle, poeta, kazetari eta Euskal Herriaren Kausaren martiriak horrela idazten zuelako. Omenaldi txiki bat da, eta oroitzapen pertsonala du.