Askotan hitz egin dugu Kuba uharteko euskal presentziaz. Euskal diasporako kideen istorioak: Jai Alai, Gernika’ko Arbolaren soinuarekin inauguratu baino lehentxeagotik, Karibeko errepublika independentzia lortu aurreko AEBen kontrol-fasean; Bilbo Tabernaren historiara, Habana Zaharrean; Hemingwayko eta euskal pilotarien abenturetatik pasatuz, itsaspeko alemanen ehizara.

Gaur beste alderdi bat gehitzen dugu, munduan dugun presentziaren alderdirik gaiztoena osatzen duten horietakoa, baina gure historiaren eta munduan dugun aztarnaren zati izan behar duena.

Cuba Debate webguneari esker ezagutu dugu istorio hau. Uztailean Ciro Bianchi Rossek sinatutako artikulu bat argitaratu zuen, Kubako independentziaren heroiaren omenez Habanako merkataritza-bihotzean dagoen Ignacio Agramonte izeneko kale baten historiaz hitz egiten diguna.

Hori da kalearen izen ofiziala, 1909an horrela bataiatua, hau da, duela mende bat. Baina, hala ere, Kubako hiriburuko biztanleek 1974an emandako izenagatik ezagutzen dute hau: Zulueta kalea. Antzeko zerbait gertatzen da Padre Varela kalearekin. Habaneroek Belascoain kalea deitzen diote oraindik, uhartean gelditzen ziren pilotari gehienek ostatu hartzen zuten kale horretako aurreko izena. Gauza bitxia, kontuan hartzen badugu bi euskal izen hauen ahoskera «arraroa», eta ia exotikoa direla hiri honetako biztanleentzat.

Artikulu oso interesgarri batean, kale horri jatorrizko izena eman zion euskal emigrantearen historia azaltzen digu autoreak. Esan bezala, kale hori Habanako nagusietakoa da eta Martí Pasealekuaren paraleloa.

Julián de Zulueta eta Amondo, Arabako Markesa eta Casablancako Bizkondea. Euskal nekazari-familia batean, Anucitan (Araba) jaio zen 1814an, eta, Kubara bidaiatu ondoren, potentatu, ekintzaile, esklabo-trafikatzaile eta politikari bihurtu zen, Kubaren historian oroimen iluna utzi zuena.

Euskal diasporako kide nabarmen eta onbide horren historia eta izen hori mantentzen duen kale honen historia ezagutzeko, Ciro Bianchi Rossen artikulua irakurtzea baino hoberik ez dago. Auñamendi Entziklopediako pertsonaia polemiko horren (leunak izateagatik) biografia zabala ere ikus dezakegu.

 

Cuba Debate – 2020/7/3 – Kuba

Zulueta, una calle habanera

Zulueta es una de las calles más transitadas de La Habana. Marca uno de los límites del Parque Central y le pasa por la puerta al hotel Plaza. Cruza por un costado del Museo Nacional de Bellas Artes y a su vera se asoma, entre otros establecimientos, el remozado bar Sloppy Joe, abierto de nuevo al público.

(Jarraitu)
Cuba Debatek ez du itzulpen automatikorik onartzen. Testua kopiatu eta hemen itsats dezakezu: Google Translator