Blog hau egiten daramatzagun hamar urteetan, askotan jaso ditugu euskaldunen sinbolo nagusien jatorriari buruzko galderak. Maite dituzten eta irudikatuta sentitzen diren sinboloen jatorriari eta esanahiari buruz gehiago jakin nahi zuten pertsonengatik.

Egia da, halaber, hilarri-baieztapen eta esaldiekin topo egin dugula, sinbolo horiek baliorik ez zutela adierazten saiatuz.

Adibidez, sinbolo horiek «asmakizun» batzuk zirela esanez. Zaila da norbaitek ikurrina XIX. mendeko asmakizuna dela esatea, azken finean, bandera guztiak asmakizunak direla, ez direlako zuhaitzetan hazten; edo ikurrina, NBEren egoitzako zelaigunean gaur egun inguruan dituen beste bandera batzuk baino askoz lehenagoko sinboloa dela, inolako zalantzarik gabe. Ez da zaila azaltzea edo ulertzea. Izan ere, hori esaten duten gehienetan ez zaie interesatzen egia ezagutzea.

Nazio baten sinboloak nazioak behar dituenean sortzen dira. Eta guztiak sortu ziren XVIII. mendearen amaieratik aurrera, estatu-nazioaren ideia sendotzearekin batera, eta mendekoen eta lurraldeen errege-erreginen jabetza pertsonala ordezkatzearekin batera, nazioa herritar-komunitate gisa, eskubide eta betebehar berdinekin.

Baliteke eskema historiko orokor horretatik ateratzen den kasu bakarra Konfederazio Helvetikoarena izatea, gutxienez XIV. mendetik bandera baitu. Garai hartan, behin betiko erregeen eta inperioen uztarritik askatu zirela zerikusia izango du (bekaizkeria).

Zer esan diezaiekegu Ikurrina alderdi politiko baten bandera izan zela, edo Britainia Handiko Erresuma Batuko Union Flag-a kopiatuz egin zela (1801ean sortua) ziurtatzen dutenei? Bada, ezjakintasuna eremu txarra da ideiak sortzeko, baina lur emankorra da gezurrak eta engainuak finkatzeko.

Aspalditik pentsatzen genuen gai horri buruz zerbait idatzi behar zela. Egia da ez garela ari munduan zehar agertutako euskaldunei buruzko informazioaz. Baina hainbeste galdera eta iruzkin jaso genituen, sartzea merezi zuela uste genuela.

La evolución de la ikurriña
Ikurrinaren bilakaera

Duela urte batzuk Sabino Arana Fundazioak argitaratutako liburuxka txiki batekin topo egin genuen, eta ederki betetzen zuen lortu nahi genuen helburua: era argi eta atseginean edozein naziotako hiru sinbolo nagusien jatorria azaltzea: bandera, armarria eta ereserkia.

Beraz, pixka bat eguneratzea erabaki dugu, hala nola, Ikurrinaren eboluzioaren irudikapen bat egitea, Euskal Konfederazioaren barruan Bizkaiko bandera izateko ideiatik (lurralde guztiek osatzen dute, anai aske eta berdin gisa konfederatuak), herrialde osoa ordezkatu arte. Banderen lehen eskema horretan, sei lurraldeetako bakoitzak bere «ikurrina» zuen eta nazio osoa ordezkatzen zuen bat zegoen.

Irudikatuta sentitzen diren sinboloen historia hobeto ezagutu nahi dutenentzat erabilgarria izatea espero dugu, eta beste taldeak, ezjakintasunean bizitzeko prest daudenek, beren balioa onartzen ez badute, zerbait ikas dezaten balio izateko.

 

EUSKAL SINBOLOEI BURUZKO OHIKO GALDERAK web