Euskal lurraldeetako bizitza beti zaila izan bazen, Ipar Euskal Herrian Frantziako Iraultzaren ondoren, eta Hego Euskal Herrian Lehen Gerra Karlistaren amaieran hasi ondoren, autogobernua ezabatzea aparteko zailtasunen garaia da euskaldunentzat. Pirinioen hegoaldean zailtasun horiek ez dira gainditzen hasi XIX. mendearen bukaera arte, eta Iparraldean, zoritxarrez, oraindik ez da konpondu.

Egoera horren isla argiena XIX. mende osoan gure gizartea odoldu eta ahultzen duen euskal emigrazio izugarria da. Txirotasunagatik, jazarpen politikoengatik edo euskaldunentzat derrigorrezko soldadutza ezarri berria bete nahi ez izateagatik, Amerikarantz abiatzen diren itsasontziak leku hobearen bila doazen euskaldunez betetzen dira.

Batzuek aurkitu zuten, baina, artikulu honek erakusten digun moduan, beste askok, askatasunaren eta etorkizun hobearen bila joan ziren lurrean, benetako esplotazio- eta esklabotza-egoerak bizi izan zituzten. Oso interesgarria eta hezigarria da artikulu hau irakurtzea (uste dugu Alberto Moroyk idatzia dela) eta bertan aipatzen dena.

Portal Digital El País  – 2011/5/2 – Uruguai

Montevideo 1836, vascos engrillados


Difícil esclavizar a un vasco, pero por momentos pudieron. (con un agregado al final)

¡Qué me venís con piquetes y ocupación de fábricas! En aquél entonces te agarraban a un inmigrante desprevenido y lo ponían a trabajar hasta reventarlo. Ocurrió en muchos países y Uruguay no fue la excepción; lo curioso es que hasta algunos vascos cayeron en eso, pero a la larga prefirieron inmigrantes de otra procedencia. Aquellos vascos, igual que los de ahora, si te pasás de listo te ahorcan con la boina.

(Jarraitu) (Itzulpen automatikoa)