Itzultzailea: Leire Madariaga

La Vanguardia izeneko egunkari mexikarrak, erreportai zabal eta landu bat argitaratu du larunbatean (Jesús Peñak egina), hau euskaldun bati buruzkoa da, zein izenburuan adierazten dugun bezala, Mexikoko iparraldean monumentu bat jarri zion eskoziar bati.

Figura. Bere urte hoberenetan. Feliciano, bere izaera gogorrarekin, jada izango zena nabarmentzen; negozioaren gizon arrakastatsua.
Figura. Bere urte hoberenetan. Feliciano, bere izaera gogorrarekin, jada izango zena nabarmentzen; negozioaren gizon arrakastatsua.

Feliciano Iribarren Arrese XIX.mendearen azken urteetan jaio zen Abaurrea Baja izeneko herri nafartarrean. 20 urterekin, 1916an, bera eta bere neba-arrebetako batzuek, beste hainbat euskaldunek bezala, Amerikara emigratzea erabaki zuten bizi hobeago baten bila.

Kaliforniara joatea erabaki zuten, non EEBB-etara joan ziren beste hainbat euskaldun bezala, ardiak zaintzen lan egin zuten urte askotan zehar. Urte batzuk geroago, eta aurrezki batzuekin, Sabinasera joan ziren, Mexikoko Iparraldean, non zirudienez Nafarroako Iparraldeko euskaldunei bereziki “gordeta” zeukaten ekintzari dedikatu ziren: okindegiak.

Urte batzuk geroago, eta aurrezki gehiagorekin, ardiak hazteko asmoarekin arrantxoak erosi zituzten. Hauetariko bat, gure protagonistarena hain zuzen, bere jaioterriaren izenarekin izendatu zen: “Pirineos”.

Momentu honetararte, arrakastan amaitu zen “Amerikak egin” zituen beste euskaldun baten historia. Baina historia hau berezi egiten duena zera da, Mexiko iparraldean, pasa den mendeko ´60 urteen hasieran, gizakiaren historia aldatu zuen eskoziar bati omenaldi bat egitea erabaki zuen, zeini gizartearen kideek inoiz ezin izango diogu behar bezala ohoratuko.

Feliciano Irbarrenek, Alexander Fleming-en ohorean eskultura bat jarri zuen, antibiotikoak deskubritu zituen eskoziar zientifikoa. Honen eraginez munduko milaka milioika pertsonek bizia sor diote eta beste mila milioika pertsonek bizi osasuntsuagoa eta pozgarriagoa sor diote.

Ez dugu asko gogorarazten gizon bikain hau. Bere deskubrimentua gure eguneroko bizitzaren parte izatera pasatu da eta “garden” bihurtu da, gehiango esanda, deskubrimentu honen erabiltasun txarrak bere egunak zenbatuak izan ahal ditu.

Ahazte hau gurekin jarraitzea zailagoa izan daiteke, 57 errepideko 78+180 kilometrotik bagabiltza. Monclova eta Sabinas lotzen duen puntu horretan, Los Pirineos arrantxoa izenarekin ezaguna dena, Progreso herrian, Alexander Flemmingen monumento bat dago, zein Feliciano Iribarrenek altxatzera agindu zuen. Honek bai baloratu zuen zientifiko eskoziar honek egindako aportazioa, antibiotik magiko hura, penicilina.

La Vanguardiako artikulua uzten dizuegu (mexikan egunkaria); eta “irain-orde” moduan, Otto Schoberrek sinatutako Zócalo Saltillo egunkarian 2012an argitaratutako artikulua, bere momentuan despistatu zitzaiguna.

La Vanguardia – 8/10/2016 – México

El discreto homenaje de un vasco a un escocés

Qué raro, pensé cuando alguien me lo platicó. Hacía algún tiempo que había escuchado de ese monumento a la orilla de la carretera 57, en el tramo que va de Monclova a Sabinas, Coahuila, y se me ocurrió que ciertamente las personas acostumbran, desde siempre, a levantarle estatuas a los políticos, a los deportistas, a los poetas, a los toreros, a los hombres ilustres, a los militares que murieron por la patria, ¿pero a los científicos…?
A los científicos no. Qué raro.

(Jarraitzen du) (Itzulpen automatikoa)

Zócalo Saltullo – 31/12/2012  – México

FELICIANO IRIBARREN ARRESE Y FLEMING

Cuando uno viaja por la carretera 57 se puede ver en el tramo Monclova a Sabinas un monumento al lado de la carretera en el punto conocido como rancho Los Pirineos, en el municipio de Progreso, donde nace un ramal de terracería rumbo a San José de Aura, kilómetro 78+180, se ubica un monumento a Alexander Flemming, el científico escocés descubridor del mágico antibiótico conocido como penicilina, descubrimiento que abrió las puertas de la era llamada de los antibióticos, que curaron infinidad de enfermedades que se consideraban incurables o muy difíciles de sanar.

(Jarraitzen du) (Itzulpen automatikoa)

 

 

anuncio-productos-basque-728x85-2